بررسی مشکلات رایج پکیج دیواری و راهکارهای عیب یابی آن
متداولترین مشکلات پکیج دیواری شامل افت مکرر فشار، سرد و گرم شدن آب مصرفی، گرم نشدن رادیاتورها و نشتی آب از زیر دستگاه است. دلیل اصلی این خرابیها معمولا به رسوب گرفتن مبدل حرارتی، خرابی سنسورهای دما، سوراخ شدن منبع انبساط یا وجود هوا در سیستم برمیگردد. برای رفع اولیه این موارد هواگیری رادیاتورها، تنظیم فشار آب و بررسی ظاهری نشتی لولهها پیشنهاد میشود و بررسیهای تخصصیتر نیازمند باز کردن قاب دستگاه و تست دقیق قطعات داخلی توسط ابزارهای اندازهگیری است.
دلیل سرد و گرم شدن آب مصرفی پکیج
نوسان دمای آب در حمام یا هنگام شستشوی ظروف یکی از آزاردهندهترین مشکلاتی است که کاربران با آن مواجه میشوند. این اتفاق به این شکل رخ میدهد که آب برای چند ثانیه کاملا داغ است و ناگهان سرد میشود و این چرخه مدام تکرار میگردد. در بیشتر مواقع، ریشه این ایراد به سنسور تشخیص دمای آب یا همان سنسور NTC مربوط میشود. این سنسور وظیفه دارد دمای لحظهای آب را به برد الکترونیکی دستگاه گزارش دهد. وقتی سنسور ضعیف میشود یا رسوب میگیرد، اطلاعات اشتباهی به برد میفرستد. برد دستگاه با تصور اینکه آب بیش از حد داغ شده است، شعله را خاموش میکند. پس از چند ثانیه با عبور آب سرد، سنسور دوباره فرمان روشن شدن شعله را صادر میکند و همین روند باعث تغییر مداوم دمای آب میشود.
عامل مهم دیگری که باعث سرد و گرم شدن آب میشود، رسوب گرفتن مبدل ثانویه است. در پکیجهای دو مبدله، آب شهری به صورت مستقیم با شعله در تماس نیست، بلکه گرمای خود را از طریق صفحات مبدل ثانویه دریافت میکند. وقتی بین این صفحات رسوب جمع شود، تبادل حرارت به درستی انجام نمیشود. در نتیجه آبی که در مدار اولیه گرم شده است نمیتواند گرمای خود را به آب مصرفی انتقال دهد و بیش از حد داغ میشود. در این شرایط سنسور حد وارد عمل شده و برای جلوگیری از آسیب به لولهها دستگاه را خاموش میکند. شستشوی مبدل با اسید مخصوص توسط یک تکنسین باتجربه این مشکل را به طور کامل برطرف خواهد کرد.
خرابی فلوسوئیچ یا فلومتر نیز میتواند در این زمینه تاثیرگذار باشد. فلوسوئیچ قطعهای است که باز شدن شیر آب را تشخیص میدهد. اگر این قطعه به دلیل وجود سنگریزه در آب یا استهلاک گیر کند، برد دستگاه متوجه باز بودن شیر آب نمیشود و شعله را روشن نمیکند. فشار نامناسب آب ساختمان هم نباید فراموش شود. پکیجها برای روشن ماندن به یک حداقل فشار آب نیاز دارند و اگر پمپ آب ساختمان نوسان داشته باشد، دستگاه مدام خاموش و روشن خواهد شد.
علت افت مکرر فشار بار دستگاه
پایین آمدن عقربه فشار پکیج مسئلهای است که عملکرد کل سیستم را مختل میکند. پکیجها برای اینکه بتوانند آب را در مدار گرمایش به گردش درآورند، باید فشاری بین ۱ تا ۱.۵ بار داشته باشند. اگر این فشار به زیر عدد نیم برسد، دستگاه روشن نمیشود. شایعترین دلیل افت فشار، وجود نشتی در سیستم است. این نشتی لزوما نباید به شکل یک چکه بزرگ زیر دستگاه باشد. گاهی اوقات آب از شیرهای رفت و برگشت رادیاتورها، اتصالات زیر پکیج یا حتی در لولهکشیهای توکار چکه میکند و بلافاصله تبخیر میشود. همین نشتیهای بسیار کوچک به مرور زمان فشار کل مدار را پایین میآورند.
منبع انبساط قطعه دیگری است که در صورت خرابی باعث افت فشار میشود. وظیفه منبع انبساط کنترل فشار آب در هنگام گرم شدن است. داخل این منبع یک دیافراگم پلاستیکی وجود دارد که یک طرف آن با گاز نیتروژن یا هوا پر شده و طرف دیگر آن آب مدار گرمایش جریان دارد. وقتی آب گرم میشود حجم آن افزایش پیدا میکند و این بالشتک هوای داخل منبع انبساط است که این افزایش حجم را خنثی میکند. اگر باد منبع تخلیه شود یا دیافراگم آن سوراخ گردد، با هر بار گرم شدن آب، فشار دستگاه بالا میرود و شیر اطمینان برای جلوگیری از ترکیدن لولهها کمی آب را به بیرون تخلیه میکند. وقتی سیستم دوباره خنک میشود، فشار به شدت افت کرده و دستگاه از کار میافتد.
تشخیص دقیق اینکه مشکل افت فشار از لولهکشی ساختمان است یا قطعات داخلی مانند منبع انبساط و شیر پرکن، نیاز به تجربه و شناخت کامل مکانیزم دستگاه دارد. برای افرادی که به کارهای فنی علاقه دارند و میخواهند این مشکلات را به صورت ریشهای و اصولی حل کنند، شرکت در دوره های آموزش تعمیر پکیج یک انتخاب هوشمندانه است تا با نحوه تست و تنظیم فشار قطعات آشنا شوند. در غیر این صورت دستکاری شیرآلات و قطعات داخلی کار درستی نیست و برای جلوگیری از خسارت بیشتر باید با یک تعمیرکار مجرب تماس بگیرید.
بالا رفتن خود به خود فشار پکیج
گاهی اوقات مشکل برعکس است، یعنی عقربه فشار به جای پایین آمدن، مدام بالا میرود و حتی از عدد ۲.۵ یا ۳ بار عبور میکند. وقتی فشار به این حد میرسد شیر اطمینان عمل کرده و آب از زیر پکیج خارج میشود. اصلیترین دلیل بالا رفتن فشار در حالت خاموش بودن دستگاه، خرابی شیر پرکن است. شیر پرکن رابط بین آب پرفشار لولهکشی شهری و مدار بسته گرمایش پکیج است. اگر اورینگها و واشرهای داخلی این شیر خراب شوند، حتی زمانی که شیر کاملا بسته است، آب شهری به آرامی وارد مدار شده و عقربه را بالا میبرد.
دلیل دوم که هزینه بیشتری هم روی دست کاربر میگذارد، سوراخ شدن مبدل حرارتی از داخل است. در پکیجهای تک مبدله، لوله آب مصرفی از داخل لوله آب گرمایش عبور میکند. اگر دیواره بین این دو لوله به دلیل رسوبگیری نادرست یا پوسیدگی سوراخ شود، آب پرفشار شهری وارد مدار گرمایش شده و فشار دستگاه بالا میرود. در پکیجهای دو مبدله نیز سوراخ شدن صفحات مبدل ثانویه دقیقا همین حالت را ایجاد میکند و برای رفع آن حتما باید قطعه تعویض شود.
صدای غیرعادی پکیج هنگام کار کردن
شنیده شدن صدای زوزه، تق تق یا کوبش از داخل پکیج دلایل مختلفی دارد و معمولا نشاندهنده یک مشکل مکانیکی یا رسوبگرفتگی شدید است. شایعترین صدایی که کاربران گزارش میدهند، صدایی شبیه به جوشیدن آب کتری است. این صدا مستقیما به رسوب گرفتن مبدل اصلی دستگاه ارتباط دارد. وقتی شعله زیر مبدل روشن میشود تا آب را گرم کند، به دلیل وجود لایههای ضخیم رسوب، گرما نمیتواند به خوبی به آب منتقل شود. در نتیجه آب در نقاط خاصی از مبدل به صورت موضعی به نقطه جوش میرسد و حبابهای بخار تشکیل میدهد. ترکیدن این حبابها در برخورد با آب سردتر، صدای ضربه و کوبش شدیدی در لولهها ایجاد میکند. این مشکل با یک اسیدشویی اصولی برطرف میشود.
صدای زوزه یا خرخر معمولا به پمپ سیرکولاتور پکیج مربوط است. پمپ وظیفه دارد آب را به سمت رادیاتورها هدایت کند. اگر محور روتور پمپ دچار لقی شود یا جرم و برادههای فلزی داخل آن گیر کند، پروانه پمپ با دیواره برخورد کرده و صدای ناهنجاری تولید میکند. علاوه بر این، وجود هوا در مدار گرمایش نیز باعث میشود پمپ نتواند آب را به خوبی پمپاژ کند و صدای چرخش آب مخلوط با هوا شنیده میشود. هواگیری اصولی تمام رادیاتورها و باز گذاشتن پیچ هواگیر خودکار پمپ میتواند این صدا را از بین ببرد. خرابی بلبرینگهای فن تخلیه دود نیز از عواملی است که باعث ایجاد لرزش و صدای زیاد در بالای دستگاه میشود.
روشن نشدن مشعل و خطای سنسورها
در بسیاری از مواقع پکیج هیچ واکنشی نشان نمیدهد، آب سرد است و یک کد خطا روی نمایشگر ظاهر میشود یا چراغهای روی پنل به صورت چشمکزن در میآیند. این حالت معمولا نشاندهنده نقص در سیستم احتراق، سیستم تخلیه دود یا افت فشار گاز است. فرآیند روشن شدن پکیج یک توالی مشخص دارد. ابتدا فن روشن میشود تا گازهای احتمالی را خارج کند، سپس پرشر سوئیچ هوا تایید میکند که مسیر دودکش باز است، بعد از آن شیر گاز باز شده و جرقه زن عمل میکند. اگر هر کدام از این مراحل با مشکل مواجه شود، دستگاه خطای احتراق میدهد.
مسدود بودن دودکش یکی از دلایل رایج خطای روشن نشدن مشعل است. بر اساس دستورالعملهای مقررات ملی ساختمان در مبحث تاسیسات مکانیکی، بررسی دورهای مسیر خروجی دودکش برای جلوگیری از خطرات احتمالی کاملا الزامی است. اگر دودکش به هر دلیلی مسدود باشد، یا ونتوری فن ذوب شده باشد، این سنسور متوجه عدم خروج مناسب هوا شده و اجازه باز شدن شیر گاز را نمیدهد. همچنین خرابی الکترود جرقه زن یا الکترود یونیزاسیون نیز مانع از روشن شدن شعله میشود. الکترود یونیزاسیون وظیفه دارد وجود شعله را تشخیص دهد. اگر این میله فلزی به دلیل حرارت زیاد کثیف شده باشد، شعله تشکیل میشود اما برد دستگاه نمیتواند آن را تشخیص دهد و پس از چند ثانیه شعله را قطع میکند. تمیز کردن سطح این الکترود با یک سنباده نرم معمولا مشکل را حل میکند.
گرم نشدن رادیاتورها با وجود روشن بودن پکیج
گاهی اوقات پکیج در حالت آب گرم مصرفی بدون هیچ مشکلی کار میکند اما رادیاتورها کاملا سرد هستند یا فقط نیمی از آنها گرم میشود. اگر تمام رادیاتورها سرد هستند، احتمال خرابی شیر سه طرفه یا شیر موتوری بسیار بالا است. این قطعه در پکیجهای دو مبدله وظیفه دارد مسیر جریان آب را بین رادیاتورها و مبدل ثانویه جابجا کند. اولویت پکیج همیشه با تامین آب گرم مصرفی است. اگر شیر موتوری در حالت آب مصرفی گیر کند و نتواند مسیر را به سمت مدار گرمایش تغییر دهد، رادیاتورها هیچ آب گرمی دریافت نخواهند کرد. خرابی ترموستات حد یا سنسور مدار گرمایش نیز مانع از فرمان روشن شدن شعله برای رادیاتورها میشود.
اگر فقط بعضی از رادیاتورها گرم هستند و آنهایی که در فاصلهی دورتری از پکیج قرار دارند سرد ماندهاند، مشکل معمولا از عدم بالانس بودن سیستم لولهکشی یا ضعیف شدن پمپ است. آب همیشه راحتترین مسیر را برای گردش انتخاب میکند. رادیاتورهایی که به پکیج نزدیکتر هستند آب گرم بیشتری دریافت میکنند و فشار کمتری به رادیاتورهای انتهایی میرسد. برای حل این مشکل باید شیرهای پایین رادیاتور که به شیر برگشت معروف هستند را تنظیم کنید. شیر برگشت رادیاتورهای نزدیک باید نیمه بسته باشند تا آب بتواند با فشار کافی به سمت رادیاتورهای دورتر حرکت کند. همچنین وجود هوا در قسمت بالای رادیاتورها مانع از گردش آب میشود و بخش بالایی رادیاتور سرد میماند که با یک آچار هواگیری ساده قابل رفع است.
نشتی آب از قسمتهای مختلف پکیج
دیدن آب در زیر پکیج یا روی کابینتهای آشپزخانه همیشه نگرانکننده است. نشتی آب میتواند از قسمتهای مختلفی رخ دهد. فرسودگی اورینگها و واشرهای لاستیکی در بلوکهای برنجی یا پلاستیکی دستگاه یکی از دلایل اصلی نشتی است. این واشرها به مرور زمان به دلیل قرار گرفتن در معرض آب داغ و سرد خشک میشوند و خاصیت آببندی خود را از دست میدهند.
شیر اطمینان ۳ بار یکی دیگر از نقاط شایع برای نشتی است. همانطور که پیشتر اشاره شد، این شیر برای محافظت از دستگاه در برابر فشار بالا طراحی شده است. اگر فشار دستگاه به هر دلیلی بالا برود و این شیر باز شود، ممکن است هنگام بسته شدن مجدد، یک تکه رسوب کوچک در نشیمنگاه آن گیر کند. همین موضوع باعث میشود شیر به طور کامل بسته نشود و به صورت مداوم چکه کند. نشتی از قسمت هد پمپ نیز اتفاق میافتد که معمولا به دلیل پوسیدگی واشر پمپ یا ترک خوردن پوسته آن رخ میدهد. برای رفع نشتیها باید آب دستگاه به طور کامل تخلیه شود و قطعه معیوب یا واشرهای آن توسط تکنسین تعویض گردد.
اهمیت نصب فیلترها و سرویس دورهای
بسیاری از مشکلاتی که در پکیجهای دیواری رخ میدهد قابل پیشگیری هستند. کیفیت آب شهری و وجود املاح سنگین در آن اصلیترین عامل خرابی قطعات داخلی است. نصب فیلترهای پلی فسفات در مسیر آب ورودی به پکیج میتواند تا حد زیادی از ایجاد رسوب در مبدلها جلوگیری کند. علاوه بر این، نصب فیلترهای مغناطیسی در مسیر برگشت رادیاتورها کمک میکند تا برادههای فلزی و زنگزدگیهای داخل لولهها وارد پمپ و مبدل دستگاه نشوند و طول عمر این قطعات افزایش یابد. بررسی سالانه دودکش، تمیز کردن فن و شستشوی مبدلها قبل از شروع فصل سرما باعث میشود دستگاه شما با بالاترین راندمان کار کند و در روزهای سرد سال دچار قطعی و خرابی نشود.
