تجویزهای دستودلبازانه نسخهنویسی منابع محدود نظام سلامت را هدر میدهد
به گزارش آرمان خبر به نقل ازایرنا،سید محمد هاشمی با انتقاد از نوع نسخهنویسی در کشور، افزود: تجویزهای دستودلبازانه و پُرنویسی نسخ موجب هدررفت منابع محدود نظام سلامت و محدود کردن ظرفیت نظام بیمهای برای پوشش داروهای نوین و تخصصی میشود.
هاشمی اظهار کرد: براساس آخرین دادههای ثبتشده در سامانه تیتک و پایش نسخهنویسی الکترونیک، مصرف ماهانه سرم در کشور به حدود ۲۳ میلیون واحد میرسد که عددی بسیار بزرگ است.
وی با اشاره به اینکه بیش از یکسوم نسخه سرپایی حاوی آنتیبیوتیک است، گفت: داروهای پرمصرف خوراکی شامل گروههای ماکرولیدها، سفالوسپورینها و پنیسیلینها بوده و در بخش تزریقی نیز سفازولین، پنیسیلین و سفتریاکسون بیشترین سهم تجویز را دارد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو، درباره الگوی مصرف دارو در مناطق مختلف کشور، اظهار کرد: الگوی مصرف در استانهای مختلف متفاوت است و در برخی مناطق میزان تجویز آنتیبیوتیک به ارقام بالاتری میرسد که ضرورت مداخلات هدفمند و فرهنگسازی تخصصی را ایجاب میکند.
وی، یکی از چالشهای موجود در حوزه نسخه نویسی را تقاضای شخصی افراد از پزشک عنوان کرد و گفت: تقاضا برای تجویز این اقلام در موارد فاقد ضرورت بالینی، همچنان به عنوان یک چالش مطرح است و نیازمند اطلاعرسانی شفاف و فرهنگسازی مستمر در این زمینه هستیم.
جایگاه ایران در مقایسه با استانداردهای جهانی
سخنگوی سازمان غذا و دارو، وضعیت مصرف دارو در ایران را با مقایسه کشورهای دیگر نگران کننده توصیف کرد و گفت: مقایسه شاخصهای مصرف آنتیبیوتیکها و فرآوردههای تزریقی با استانداردهای مرجع جهانی بیانگر آن است که کشور ما نیازمند بازتعریف پروتکلهای درمانی مبتنی بر شواهد و پرهیز از مداخلات غیرضروری است.
به گفته هاشمی، آمار مصرف ماهانه ۲۳ میلیون واحد سرم و سهم بیش از یکسوم آنتیبیوتیک در نسخه سرپایی، نشاندهنده وجود ظرفیت قابلتوجه برای اصلاح الگوی مصرف و گذار از کمیتگرایی به کیفیتمحوری در نظام تجویز کشور است.
ریشه اصلی مصرف بیرویه دارو
هاشمی افزود: باورهای نادرست عمومی درباره اثرگذاری سریعتر روشهای تزریقی، فشار ناشی از انتظارات بیماران برای دریافت درمانهای تهاجمیتر، ملاحظات دفاع پزشکی و نیاز به بهروزرسانی مستمر الگوهای تجویز بر مبنای اقتصاد سلامت از جمله این عوامل هستند.
سخنگوی سازمان غذا دارو اضافه کرد: هماهنگی میان سازمان غذا و دارو، بیمههای پایه و سازمان نظام پزشکی از طریق مکانیزمهایی نظیر اعتبارسنجی الکترونیک نسخهها و پایش اندیکاتورهای مصرف در حال تقویت است. اصلاح این روند نیازمند زمان برای فرهنگسازی، اطلاعرسانی شفاف و همکاری بینبخشی است.
هاشمی، باورهای عمومی درباره اثرگذاری سریعتر اشکال تزریقی و وجود تقاضای القایی از جمله دلایل اصلی تجویز غیرضروری این دارو دانست و افزود: تمایل به تجویز احتیاطی و ملاحظات دفاع پزشکی نیز در این الگو تأثیرگذار است.
به گفته او، راهکار پیشنهادی، بازتعریف تعرفههای خدمات بالینی به منظور تشویق تجویز مبتنی بر شواهد و ترویج الگوهای درمانی مبتنی بر نیاز واقعی بیمار است.
سخنگوی سازمان غذا و دارو اضافه کرد: مدیریت بهینه منابع و هدایت پرداختها به سمت پروتکلهای درمانی مبتنی بر شواهد، از راهکارهای اصلی برای صیانت از پایداری مالی صندوقهای بیمهای است.
نقش داروخانهها در چرخه پُرمصرفی دارو
هاشمی، نقش داروخانهها را در چرخه مصرف بیرویه دارو اثرگذار توصیف کرد و گفت: سازمان غذا و دارو از طریق سامانههای پایش هوشمند، اعتبارسنجی الکترونیک نسخهها و بازرسیهای میدانی بر فرآیند توزیع و فروش دارو نظارت دارد.
به گفته وی، توسعه سامانههای پایش هوشمند برای شناسایی الگوهای مصرف پرخطر و اعمال مشوقها و بازدارندههای مالی، چارچوب جامع نظارت بر تجویز و توزیع دارو را شکل میدهد.
تهدید پایداری مالی اکوسیستم دارویی کشور
سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره اثر مصرف مازاد دارو بر اقتصاد دارویی کشور، اظهار کرد: اتلاف منابع مالی بر مداخلات کماثر، ظرفیت نظام بیمهای برای پوشش داروهای نوین و تخصصی را محدود میکند و پایداری مالی صندوقهای بیمهای را تهدید میکند. مصرف غیرمنطقی میتواند پایداری زنجیره تأمین دارو را تحت تأثیر قرار دهد.
هاشمی تاکید کرد: با فعالسازی مکانیسمهای پیشبینی تقاضا و یکپارچهسازی زنجیره تأمین، ذخایر استراتژیک داروهای حیاتی تحت رصد لحظهای قرار دارد و روند توزیع بدون خلل ادامه دارد.
وی ادامه داد: اقدامات عملیاتی در دست اجرا شامل بازنگری هوشمند در سبد پوشش بیمهای با اولویتدهی به داروهای ژنریک و ضروری، بازتعریف تعرفههای خدمات بالینی به منظور تشویق تجویز مبتنی بر شواهد، و توسعه سامانههای پایش هوشمند برای شناسایی الگوهای مصرف پرخطر است. تدوین راهنماهای بالینی با مشارکت متخصصان اقتصاد سلامت و پایش مستمر نسخ نیز از دیگر راهکارهای کلیدی محسوب میشود.
به گفته هاشمی، تحقق دسترسی عادلانه و پایدار به داروهای باکیفیت، مرهون همراهی جامعه پزشکی، بیمهگران، صنعت دارو و مردم آگاه است. شفافیت اطلاعاتی، مشارکت فعال ذینفعان و تصمیمگیری مبتنی بر دادههای معتبر، کلیدواژههای اصلی تحول در نظام دارویی کشور محسوب میشود و اولویت سازمان غذا و دارو در تأمین داروهای مورد نیاز، تکیه بر ظرفیتهای تولید داخل و تقویت زنجیره تأمین استراتژیک است.
منبع: سلامتنیوز
