طرح پزشک خانواده به کجا رسید؟
به گزارش آرمان خبر به نقل از همشهری، هزینههای درمان بالا رفته و بار مراجعات به مراکز دولتی را سنگینتر کرده، تا جایی که بعضی بیماران برای یک ویزیت ساده متخصص، ساعتها در صف انتظار میمانند. در چنین شرایطی، متولیان نظام سلامت بار دیگر نسخه قدیمی اما نیمهتمام «پزشک خانواده و نظام ارجاع» را روی میز گذاشتهاند؛ طرحی که به گفته علیرضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت حالا در «طلاییترین زمان اجرا» قرار دارد و همه ضعفهای گذشته آن شناسایی شده است؛ نسخهای که اگر این بار به اجرای کامل برسد، میتواند هم هزینههای درمان را کاهش دهد، هم مراجعات غیرضروری به بیمارستانها و متخصصان را مدیریت کند و هم با تسهیل مسیر درمان به کرامت بیماران بیشتر توجه نشان دهد.
سابقه طرح
برنامه پزشک خانواده نخستین بار از سال1384 در مناطق روستایی و شهرهای زیر ۲۰هزار نفر آغاز شد. در ادامه در سال1391 اجرای آزمایشی آن در استانهای فارس و مازندران به سطح شهری رسید. حالا وزارت بهداشت وارد فاز تازهای شده و قصد دارد اجرای سراسری این برنامه را با استفاده از تجربههای گذشته پیش ببرد.
3سطح نظام پزشک خانواده
سطح اول: پزشک خانواده
به ازای هر ۳هزار نفر، یک پزشک خانواده و 2مراقب سلامت خدمات اولیه مانند ویزیت، پیشگیری، تغذیه، سلامت روان و پیگیری بیماران مزمن ارائه میکنند. قرار است بیشتر مشکلات درمانی مردم در همین سطح حل شود.
سطح دوم: متخصصان
اگر بیمار نیاز به خدمات تخصصی داشته باشد، توسط پزشک خانواده به کلینیکهای تخصصی ارجاع میشود. در این بخش، ۱۵رشته تخصصی پیشبینی شده که بیش از ۹۰درصد نیازهای تخصصی را پوشش میدهد.
سطح سوم: بیمارستانها
بیمارانی که به خدمات پیشرفتهتر یا بستری نیاز داشته باشند از طریق سامانه ارجاع به بیمارستان معرفی میشوند و هزینه بستری آنها در بیمارستانهای دولتی رایگان خواهد بود.
چه مزیتی برای مردم دارد؟
مهمترین برگ برنده این طرح، کاهش هزینههای درمان است؛ آن هم در شرایطی که هزینه خدمات پزشکی و دارو برای بسیاری از خانوادهها سنگین شده است. رئیسی، معاون بهداشت وزیر بهداشت در این باره گفته: افرادی که از مسیر نظام ارجاع وارد شوند امتیازهای ویژهای خواهند داشت:
4نوبت ویزیت رایگان در سال در سطح اول
نوبتگیری الکترونیک از متخصصان توسط تیم پزشکی سطح یک
پرداخت تنها ۱۵درصد فرانشیز دولتی برای خدمات سرپایی ازجمله ویزیت، دارو و آزمایش
بستری رایگان در بیمارستانهای دولتی
پذیرش اختصاصی در بیمارستانها
نکته
میانگین مراجعه درمانی هر ایرانی حدود ۲.۵ بار در سال اعلام شده؛ بنابراین 4ویزیت رایگان میتواند بخش مهمی از نیاز درمانی خانوارها را پوشش دهد.
اگر کسی پزشک خانواده نخواهد، چه میشود؟
وزارت بهداشت فعلا اجرای طرح را اجباری اعلام نکرده است، اما مشوقها و محدودیتهایی برای هدایت مردم به این مسیر در نظر گرفته است. براساس اعلام رئیسی، افرادی که تمایلی به استفاده از نظام ارجاع ندارند در ابتدا تحت پوشش بیمه قرار میگیرند، اما بهتدریج میزان پوشش بیمهای آنان کاهش پیدا خواهد کرد؛ بهطوری که پس از 3ماه بخشی از هزینهها و در ادامه درصد بیشتری از خدمات آزاد محاسبه خواهد شد.
چرا اجرای این طرح مهم است؟
یکی از مشکلات قدیمی نظام درمان ایران مراجعههای پراکنده و بیبرنامه مردم است. بسیاری از آنها بدون نیاز واقعی مستقیما به متخصص مراجعه میکنند؛ اتفاقی که هم هزینه بیمهها را بالا میبرد و هم وقت متخصصان را میگیرد. پزشک خانواده قرار است این چرخه را با غربالگری بیماران، کاهش مراجعههای غیرضروری به بیمارستانها، واقعیتر کردن خدمات تخصصی و کنترل هزینههای سلامت محقق کند. البته به گفته رئیسی، این طرح فقط یک برنامه اقتصادی نیست و قرار است کرامت بیمار هم در آن جدی گرفته شود؛ از نوبتدهی منظم گرفته تا ایجاد ایستگاه اختصاصی پذیرش بیماران ارجاعی در بیمارستانها.
شرط موفقیت نهایی
شاید مهمترین تفاوت این دوره با تجربههای قبلی تأکید وزارت بهداشت بر «تأمین منابع مالی پایدار» و «زیرساخت الکترونیک» باشد؛ 2ضعفی که در دورههای گذشته بارها باعث کند شدن اجرای پزشک خانواده شده بود. حالا گفته میشود که بودجه اجرایی و زیرساخت الکترونیک تأمین شده و آماده است و تا پایان شهریور امسال هر 64دانشگاه علوم پزشکی کشور وارد فاز اجرایی خواهند شد. البته به گفته رئیسی، موفقیت نهایی این طرح بیش از هر چیز به یک عامل بستگی دارد: اعتماد مردم. اعتماد عمومی یک امر دستوری نیست و باید از طریق ارائه خدمت باکیفیت ساخته شود. یعنی اگر مردم لمس کنند که ورود به این مسیر کار آنها را با کیفیت بالاتر، راحتی بیشتر و هزینه کمتر پیش میبرد، قطعا اعتماد خواهند کرد. هدف وزارت بهداشت هم این است که با حذف موانع اداری و تسهیل دسترسی به متخصص، پزشک خانواده را به انتخاب اول هر خانواده ایرانی تبدیل کند.
منبع: سلامتنیوز
